We gebruiken steeds meer elektriciteit en wekken ook steeds meer op. Ook stopt de salderingsregeling per 1 januari 2027. Dit alles leidt ertoe dat er steeds meer behoefte is aan het opslaan van zonnestroom. Dit is mogelijk met een thuisbatterij. De batterijen zijn de toekomst maar nu nog volop in ontwikkeling en niet voor iedereen direct interessant.

Soorten thuisbatterijen

Groot, klein, met of zonder stekker. Er zijn diverse soorten batterijen die stroom voor één of enkele dagen kunnen opslaan. Kosten in de orde van € 200 tot € 500 per kWh opslagvermogen. De kosten voor een thuisaccu zijn afgelopen jaren flink (tot wel 50%) gedaald. De verwachting is dat dit zal blijven dalen maar minder hard.

De kleinste thuisbatterij is momenteel 40x20x30 voor 2,7 kWh. De meest voorkomende thuisaccu voor particulieren is tegenwoordig de lithium-ijzerfosfaat (LFP) accu. Deze soort wordt veel gebruikt omdat hij relatief veilig is, lang meegaat en steeds betaalbaarder wordt.

Thuisbatterij met of zonder stekker, wat is het verschil?

De stekkerbatterij kun je zelf aansluiten op het stopcontact. Deze accu’s zijn klein van formaat en hebben een beperkte capaciteit vergeleken met een vaste thuisaccu die door een installateur geïnstalleerd moet worden. De prijs van een stekkerbatterij ligt dan ook een stuk lager. Zelfs supermarkten bieden ze tegenwoordig aan. Ze zijn vooral geschikt voor huishoudens die willen experimenteren met energieopslag of een kleine hoeveelheid zonnestroom willen opslaan.

Een vaste thuisaccu wordt aangesloten op de meterkast en moet door een installateur worden geplaatst. Deze systemen hebben een grotere capaciteit en bieden meer mogelijkheden om je eigen stroomverbruik te verhogen of te handelen op de energiemarkt. Dit type thuisaccu telt sinds 2026 mee voor je energielabel (vanaf een capaciteit van 5 kWh), de bijdrage is echter zeer gering.

Welk type batterij bij je past is afhankelijk van je doel, verbruik, levenspatroon etc.
Is de omvormer van je zonnepanelen aan vervanging toe? Dan is dat een goed moment om een vaste thuisaccu aan te schaffen.
Wil je meer weten over de verschillen tussen deze systemen lees dan hier ons uitgebreidere artikel.

Kan ik mijn elektrische auto als opslag gebruiken?

In theorie kan dit. Er zijn al een aantal auto’s die geschikt zijn om ook stroom terug te leveren aan de woning of het elektriciteitsnet. Dit wordt bidirectioneel laden genoemd. Het voordeel van de autoaccu is dat deze veel meer capaciteit heeft dan een thuisaccu. Er zijn echter ook nadelen: je moet wel thuis zijn om er gebruik van te kunnen maken op de momenten dat het interessant is om te laden of te ontladen. Ook zijn er nog andere obstakels waardoor deze techniek nog niet uitgebreid toegepast wordt. Zo heb je een speciale (dure) laadpaal en extra software nodig. De ontwikkelingen gaan echter snel dus de verwachting is dat deze techniek in de toekomst breder toepasbaar wordt.

Voordelen thuisaccu’s

• Je kan een groter aandeel van de stroom van je zonnepanelen zelf gebruiken. Dit kan oplopen tot 60 á 70% (in plaats van 30% zonder accu). Dit is gratis energie die je anders zou moeten inkopen. Je kunt hiermee besparen op je energiekosten.
• Sommige modellen kunnen ingezet worden als noodstroomvoorziening. Hiervoor heb je wel extra onderdelen nodig.
• Je kunt stroom (automatisch) inkopen en opslaan op de momenten dat het goedkoop is en verkopen wanneer de prijs hoger ligt (handelen). Hiervoor heb je een dynamisch energiecontract nodig.
• Een thuisaccu kan helpen om pieken op het stroomnet te verminderen, bijvoorbeeld als je overdag oplaadt en in de avond ontlaadt. In de toekomst kan dit interessant zijn als netbeheerders met flexibele tarieven willen gaan werken waardoor je op drukke momenten meer betaalt voor stroom

Helemaal los van het elektriciteitsnet? Voor de meesten nog een brug te ver

Een van de voordelen, die vaak wordt genoemd, is dat je de woning met zo’n thuisaccu los kunt koppelen van het elektriciteitsnet. Technisch is dit wel mogelijk, maar het is niet realistisch omdat je dan een heel groot en duur accupakket nodig hebt. In de winter wek je immers nauwelijks stroom op. Je zou dan stroom die je opwekt in de zomer moeten opslaan voor de winter. De marktpartijen hebben ook nog geen standaardpakketten om woningen elektrisch zelfvoorzienend te maken.

Welke capaciteit heb je nodig?

De juiste capaciteit hangt af van je stroomverbruik, het aantal zonnepanelen en je doel (eigen verbruik verhogen of ook handelen).

Thuisaccu’s zijn geschikt om het verbruik ’s avonds, ‘s nachts of op een bewolkte dag te overbruggen. Als vuistregel wordt vaak uitgegaan van een accucapaciteit die ongeveer twee keer zo groot is als het vermogen van de zonnepanelen in kWp. Heb je bijvoorbeeld 3,5 kWp (ofwel 3.500 Watt piek) aan zonnepanelen, dan past daar vaak een accu van ongeveer 7 kWh bij.

Voor veel huishoudens is een accu van 5 tot 10 kWh voldoende. Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 9 kWh stroom per dag. Een deel hiervan is zonnestroom die je zelf gebruikt. Gemiddeld is dit 30% maar door slim met je zonnestroom om te gaan kan dit oplopen tot 60 á 70%. Je hebt dan helemaal niet zo’n grote accu nodig. Laat je dus geen grote, dure accu aanpraten.

Is een thuisaccu rendabel?

Door je zonnestroom op te slaan betaal je minder terugleverkosten en koop je minder energie in. Of een thuisaccu rendabel is (de terugverdientijd) hangt af van diverse factoren waardoor dit sterk kan variëren. Naast de aanschafprijs, je opwek en (moment van) verbruik is ook het doel bepalend: wil je eigen verbruik verhogen of ook handelen met stroom? De prijs van elektriciteit speelt ook een rol, deze is afhankelijk van de  prijs van gas omdat deze aan elkaar gekoppeld zijn.

De levensduur van een batterij is doorgaans 10 tot 15 jaar. Dit is ongeveer gelijk aan de maximale terugverdientijd maar deze blijft onzeker door bovengenoemde factoren.

Financiële regelingen voor thuisaccu’s

Er is momenteel geen landelijke subsidie voor thuisaccu’s. Wel kun je mogelijk gebruikmaken van de Energiebespaarlening van het Warmtefonds. Zij schieten de kosten voor en naast aflossing betaal je geen of een lage rente.

Wanneer je de accu gebruikt om actief te handelen op de energiemarkt, kun je in sommige situaties de btw op de aanschaf terugvragen. Lees hier meer.

Milieu-impact van een thuisaccu

Voor de productie van thuisaccu’s zijn veel energie en grondstoffen nodig. Daarnaast worden veel accu’s geproduceerd in Azië, waardoor transport ook een rol speelt. Tegelijkertijd kunnen accu’s helpen om meer duurzame energie lokaal te gebruiken en het elektriciteitsnet beter te benutten.

Of een thuisaccu uiteindelijk een positieve milieubalans heeft, hangt af van de levensduur, het gebruik en de manier waarop de accu wordt geproduceerd. Naar verwachting wordt deze balans in de toekomst steeds positiever als er ook andere soorten batterijen komen die dichterbij worden geproduceerd.

Volgens voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal zijn de huidige thuisaccu’s onder aan de streep niet goed voor het milieu.

Slimme aansturing en algoritmes

Veel moderne thuisaccu’s worden aangestuurd door slimme software van de fabrikant of de energieleverancier. Deze software bepaalt automatisch wanneer de accu wordt geladen of ontladen op basis van stroomprijzen, weersverwachtingen en energieverbruik.

Voordelen:

• je hoeft zelf niets te regelen
• optimaal gebruik van prijsverschillen
• vaak een hogere opbrengst

Nadelen:

• je hebt minder invloed op de keuzes van het systeem
• de werking is niet altijd volledig transparant
• je bent soms afhankelijk van de leverancier

Aankooptips thuisbatterij

Als je een thuisaccu overweegt, let dan op de volgende punten:

• Een thuisbatterij heeft een omvormer nodig, net als zonnepanelen. Als je tegelijkertijd een thuisbatterij en zonnepanelen aanschaft, kan je kiezen voor één hybride omvormer. Ook als je nog niet meteen een accu laat plaatsen maar deze voor de toekomst wel overweegt dan is zo’n hybride omvormer ook een goed idee. Deze kan namelijk vast de energiestromen meten, zodat je straks nog beter weet hoe groot je accu moet zijn.
• Al je opwek- en opslagvoorzieningen moeten bij de netbeheerder worden aangemeld. Dit kan via www.energieleveren.nl
• Het aantal keer dat je de accu kunt opladen, varieert per merk en type (tussen de 6.000 en de 10.000 keer). Dat betekent dat de ene grofweg twee keer zo lang meegaat als de andere. Garantie wordt soms in jaren en soms in laadcycli gegeven.
• Houdt rekening met trillingen en geluid.
• Houdt rekening met brandveiligheid. Lithium-ijzerfosfaat batterijen kunnen niet uit zichzelf in brand vliegen en zijn daardoor veiliger dan de vroegere Lithium-ion batterijen. Ze zijn daardoor geschikt voor binnen maar let op dat je ze plaatst in een goed geventileerde ruimte waar niet zo snel brand ontstaat. De batterijen zijn namelijk net als de accu van een elektrische auto moeilijk te blussen. Kijk voor meer tips over (brand)veiligheid op de website van de Brandweer. Overigens zijn er nieuwe, milieuvriendelijkere typen accu’s  in ontwikkeling die niet zijn gemaakt van lithium en die niet branden.
• Pas op voor valse beloften of mooie verkooppraatjes. Sommige partijen schermen met gratis accu, subsidie, snelle terugverdientijd etc. Of ze raden een te grote accu aan.

• Let op merkafhankelijkheid: Sommige aanbieders werken met een gesloten systeem. Daarbij zijn de accu, software, energiedienst en soms zelfs het energiecontract aan elkaar gekoppeld. Dat kan voordelen bieden omdat alles goed samenwerkt. Het nadeel is dat overstappen naar een andere leverancier soms lastig of minder aantrekkelijk wordt. Vraag daarom altijd of je vrij bent in de keuze van energieleverancier en of het systeem ook met andere merken kan samenwerken.
• Houd rekening met capaciteitsverlies. Een accu verliest gedurende de jaren langzaam opslagcapaciteit. Na 10 tot 15 jaar is vaak nog ongeveer 70 tot 80% van de oorspronkelijke capaciteit beschikbaar. Daarom is het meestal niet verstandig om een veel grotere accu te kopen dan nodig is.
• Controleer of je thuisaccu is meeverzekerd. Een vaste thuisaccu valt meestal onder de opstalverzekering, terwijl een stekkerbatterij vaak onder de inboedelverzekering valt. Meld de installatie bij je verzekeraar en controleer welke voorwaarden gelden.

Is een thuisaccu voor mij interessant?

Of een thuisaccu interessant is, hangt sterk af van je situatie. Er is geen eenvoudig antwoord dat voor iedereen geldt.

Een thuisaccu kan interessant zijn als je veel zonnepanelen hebt, een groot deel van de opgewekte stroom niet direct gebruikt en verwacht dat je vanaf 2027 minder vergoeding krijgt voor teruggeleverde stroom. Ook voor huishoudens met een dynamisch energiecontract kan een thuisaccu interessant zijn, omdat je kunt profiteren van verschillen in stroomprijzen.

Anderzijds zijn de milieu-impact en de aanschafkosten van een thuisaccu nog relatief hoog en is de terugverdientijd onzeker omdat deze afhankelijk is van toekomstige stroomprijzen, regelgeving en technologische ontwikkelingen.

Overweeg je een thuisaccu? Kijk dan eerst goed naar je energieverbruik, het aantal zonnepanelen en je doel. Wil je vooral meer van je eigen zonnestroom gebruiken, handelen op de energiemarkt of voorbereid zijn op toekomstige ontwikkelingen? Het antwoord op die vraag bepaalt welk systeem bij je past en of een thuisaccu voor jou op dit moment een verstandige investering is.

Rekenvoorbeeld eigen verbruik verhogen

Familie Jansen heeft:

• 10 zonnepanelen
• Jaaropwek: 3.500 kWh
• Jaarverbruik: 3.500 kWh

Zonder thuisaccu gebruiken zij ongeveer 30% van hun zonnestroom direct zelf:

• Direct gebruikt: 1.050 kWh
• Teruggeleverd: 2.450 kWh

Met een thuisaccu (5 kWh) stijgt het eigen gebruik naar ongeveer 65%:

• Direct gebruikt of opgeslagen: 2.275 kWh
• Teruggeleverd: 1.225 kWh

Daardoor hoeven zij jaarlijks ongeveer 1.225 kWh minder stroom van het net te kopen.

Bij een stroomprijs van € 0,30 per kWh scheelt dat ongeveer: 1.225 × € 0,30 = € 368 per jaar.

Dit is vooral interessant als vanaf 2027 de salderingsrekening stopt.