Wanneer zou je zonnepanelen uitzetten?

Zonnepanelen leveren stroom aan het elektriciteitsnet op het moment dat jij thuis minder verbruikt dan je opwekt. Meestal is dat goed: je krijgt daar een vergoeding voor, of je mag deze stroom wegstrepen tegen je verbruik. Dat heet salderen. Maar er zijn situaties waarin terugleveren geld kost in plaats van oplevert. Dan kan het slim zijn om je zonnepanelen tijdelijk uit te zetten.

Er zijn twee situaties waarin dat kan spelen:

1. Je hebt een dynamisch energiecontract

Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs elk uur. Soms is de prijs zelfs negatief: je moet dan betalen als je stroom aan het net levert. In zulke gevallen kán het slim zijn om je zonnepanelen tijdelijk uit te zetten, omdat terugleveren geld kost.

Toch is dat niet altijd nodig. Dankzij de salderingsregeling krijg je bij de meeste leveranciers nog een financieel voordeel, ook als de marktprijs tijdelijk negatief is. Je mag namelijk de vaste kosten zoals energiebelasting salderen waardoor je pas moet bijleggen als de negatieve prijs groter is dan deze vaste kosten. Pas als de prijs ver onder nul zakt (bijvoorbeeld onder de -15 cent per kWh), is het echt voordeliger om je panelen uit te zetten. Beter is het om precies evenveel op te wekken als je verbruikt, dit kan door je verbruik te verplaatsen of je omvormer te dimmen (als dat kan). Je kunt dit bijvoorbeeld doen met de app van Zonnedimmer.

Heb je een vast, flexibel of variabel contract?
Dan hoef je je panelen meestal niet uit te zetten. Je mag nog tot 2027 salderen, en dat levert vaak meer op dan de kosten. Alleen als je op jaarbasis meer teruglevert dan je verbruikt én de terugleververgoeding lager is dan de terugleverkosten, kan uitzetten voordelig zijn.
Informeer bij je energieleverancier naar de voorwaarden voor terugleveren. Sommige leveranciers rekenen bijvoorbeeld pas kosten als je boven een drempel van bijvoorbeeld 500 kWh teruglevert. Anderen rekenen een vast bedrag aan terugleverkosten per maand, afhankelijk van hoeveel je teruglevert. Je betaalt dan bijvoorbeeld minder kosten als je onder de 500 kWh blijft en meer kosten als je boven de 500 kWh of 1000 kWh teruglevert.

2. Je levert meer stroom terug dan je in een jaar afneemt

Dit kan bij elk type contract gebeuren. In dat geval kun je niet alles salderen. Je krijgt dan een terugleververgoeding voor het extra deel. Als die vergoeding lager is dan de terugleverkosten, dan maak je verlies op dat overschot. Dan kan het tijdelijk uitzetten van je panelen zinvol zijn, vooral als je overschot groot is. Om dit te voorkomen is het ook slim om te kijken of je je energieverbruik kunt verplaatsen naar momenten waarop de zon schijnt.

Rekenvoorbeeld: wanneer kost terugleveren je geld?

Slimmer alternatief: gebruik je zonnestroom zelf

De beste manier om het meeste uit je zonnepanelen te halen? Gebruik zoveel mogelijk van je eigen zonnestroom. Zet bijvoorbeeld apparaten aan als de zon schijnt, zoals de wasmachine, droger, vaatwasser of laad je elektrische fiets, auto of andere apparaten op. Ook kun je energie-intensieve klusjes overdag doen zoals strijken, stofzuigen, (elektrisch) koken of bakken. Zo voorkom je dat je stroom teruglevert, en hoef je je panelen meestal helemaal niet uit te zetten.

Hoe zet je je zonnepanelen uit?

Het komt dus niet vaak voor, maar het kan soms slim zijn je zonnepanelen tijdelijk uit te schakelen. Niet elke manier van uitschakelen is verstandig. Hieronder leggen we uit wat je beter niet kunt doen, en wat juist wel veilig is:

Niet doen: groep in de meterkast uitschakelen

Dit veroorzaakt een spanningspiek wanneer je in één keer de spanning van elektrische apparaten haalt, dit is slecht voor je apparaten en voor je omvormer.

Niet doen: schakelaar bij de omvormer gebruiken

Sommige installaties hebben een aparte schakelaar bij de omvormer, zoals een werkschakelaar. Hoewel die bedoeld is om veilig uit te schakelen, raden we dit toch af. Het is slecht voor de omvormer en kan schade veroorzaken.

Wel doen: omvormer handmatig uitschakelen

De veiligste manier is via de aan/uit-knop of instellingen van de omvormer. Dit moet je wel handmatig doen en je moet ook niet vergeten hem later weer aan te zetten. Niet alle omvormers hebben een duidelijke aan/uit-knop dus lees de handleiding goed door of vraag de  installateur.

Wel doen: automatisch uitschakelen of dimmen

Sommige moderne omvormers kun je via een app bedienen of zelfs automatisch uitschakelen. Ook bestaat de mogelijkheid om de opbrengst te dimmen, zodat je minder stroom teruglevert.

En als de salderingsregeling stopt?

Vanaf 2027 kun je niet meer salderen. Dan wordt het nog belangrijker om overdag je eigen stroom te gebruiken en te letten op terugleverkosten en -vergoedingen. Het verschil tussen contracttypes (vast, variabel, flexibel, dynamisch) wordt dan nog bepalender. Denk daarom nu alvast na over:

• Slimme aansturing van apparaten
• Opslag (thuisbatterij)
• Contractvorm die bij jouw opwek- en verbruiksprofiel past

Conclusie

Zonnepanelen uitzetten is meestal niet nodig, maar in sommige situaties kan het financieel slim zijn. Kijk goed naar je energiecontract en hoeveel stroom je teruglevert.